Hiệu lực của di chúc được quy định là bao lâu?

Nhiều người cho rằng di chúc có hiệu lực ngay khi được lập. Tuy nhiên, theo quy định pháp luật, thời điểm và thời hạn hiệu lực của di chúc được xác định khác. Vậy hiệu lực của di chúc là bao lâu? Khi nào di chúc bắt đầu có giá trị pháp lý?

---

Khi nào di chúc có hiệu lực?

Trước hết, cần xác định thời điểm phát sinh hiệu lực của di chúc. Đây là căn cứ quan trọng trong việc chia thừa kế. Theo Điều 624 Bộ luật Dân sự 2015, di chúc là sự thể hiện ý chí của cá nhân nhằm chuyển tài sản cho người khác sau khi chết. Do đó, di chúc chỉ có hiệu lực khi người lập di chúc chết. Thời điểm này được gọi là thời điểm mở thừa kế theo Điều 611 Bộ luật Dân sự 2015. Ngoài ra, để có hiệu lực, di chúc phải là di chúc hợp pháp. Điều này được quy định tại Điều 630 Bộ luật Dân sự 2015.

---

Điều kiện để di chúc có hiệu lực pháp luật

Sau khi xác định thời điểm, cần xem xét điều kiện hợp pháp của di chúc. Đây là yếu tố quyết định hiệu lực thực tế.

Theo Điều 630 Bộ luật Dân sự 2015, di chúc hợp pháp phải đáp ứng các điều kiện sau:

• Người lập di chúc minh mẫn, sáng suốt; không bị lừa dối hoặc cưỡng ép;
• Nội dung không vi phạm điều cấm của luật, không trái đạo đức xã hội;
• Hình thức di chúc phù hợp quy định pháp luật.

Đối với một số trường hợp đặc biệt, pháp luật có quy định riêng. Ví dụ như người từ đủ 15 đến dưới 18 tuổi phải có sự đồng ý của cha mẹ hoặc người giám hộ. Ngoài ra, di chúc của người không biết chữ hoặc bị hạn chế về thể chất phải có người làm chứng và được công chứng hoặc chứng thực.

---

Hiệu lực của di chúc kéo dài bao lâu?

Sau khi xác định di chúc hợp pháp, cần hiểu rõ thời hạn hiệu lực. Đây là nội dung nhiều người quan tâm.

Theo quy định, pháp luật không ấn định một thời hạn cố định cho hiệu lực của di chúc. Tuy nhiên, hiệu lực của di chúc gắn với thời hiệu chia thừa kế.

Cụ thể, theo Điều 623 Bộ luật Dân sự 2015:

• Thời hiệu yêu cầu chia di sản là 30 năm đối với bất động sản;
• Thời hiệu là 10 năm đối với động sản;
• Thời hiệu yêu cầu xác nhận quyền thừa kế là 10 năm;
• Thời hiệu yêu cầu thực hiện nghĩa vụ tài sản là 03 năm. Trong thời hạn này, người thừa kế có quyền yêu cầu chia di sản theo di chúc. Nếu đã chia mà phát hiện di chúc, vẫn có thể yêu cầu chia lại.

Như vậy, có thể hiểu hiệu lực của di chúc kéo dài trong thời hiệu yêu cầu chia thừa kế.

---

Trường hợp có nhiều bản di chúc

Trong thực tế, một người có thể lập nhiều bản di chúc khác nhau. Khi đó, cần xác định bản nào có hiệu lực. Theo khoản 5 Điều 643 Bộ luật Dân sự 2015, nếu có nhiều bản di chúc đối với cùng một tài sản, thì bản sau cùng có hiệu lực.

Ngoài ra, người lập di chúc có quyền sửa đổi, bổ sung hoặc thay thế di chúc bất cứ lúc nào. Nếu có di chúc mới thay thế, thì di chúc cũ sẽ bị hủy bỏ. Quy định này được nêu tại Điều 640 Bộ luật Dân sự 2015.

Di chúc có hiệu lực từ thời điểm người lập di chúc chết, nếu đáp ứng đủ điều kiện hợp pháp. Thời hạn hiệu lực của di chúc không cố định, nhưng gắn với thời hiệu yêu cầu chia di sản. Cụ thể là 30 năm đối với bất động sản và 10 năm đối với động sản. Trong thời hạn này, người thừa kế có quyền yêu cầu thực hiện di chúc. Trường hợp có nhiều bản di chúc, bản sau cùng sẽ được ưu tiên áp dụng. Nếu bạn đang gặp vướng mắc liên quan đến hiệu lực di chúc hoặc tranh chấp thừa kế, việc tham khảo ý kiến người có chuyên môn sẽ giúp đảm bảo quyền lợi hợp pháp.