ảnh minh họa AI_Cháu có được khởi kiện yêu cầu chia di sản thừa kế của ông, bà không?

Cháu có được khởi kiện yêu cầu chia di sản thừa kế của ông, bà không?

Trong thực tiễn giải quyết các vụ án thừa kế, không ít trường hợp phát sinh vướng mắc về quyền khởi kiện của người cháu hoặc con dâu khi người để lại di sản đã qua đời nhưng di sản chưa được chia.

Nội dung này đã được Viện kiểm sát nhân dân tối cao giải đáp tại Công văn số 1476/VKSTC-V9 ngày 23/3/2026 về việc giải đáp vướng mắc trong kiểm sát việc giải quyết vụ việc dân sự, hôn nhân và gia đình.

---

Tình huống được VKSND tối cao đặt ra

Di sản của ông, bà đã chết nhưng chưa được chia thừa kế thì cháu có quyền khởi kiện yêu cầu chia di sản thừa kế của ông, bà hay không trong trường hợp bố hoặc mẹ của cháu đã chết?

Tương tự, người con dâu có quyền khởi kiện yêu cầu chia di sản thừa kế của bố, mẹ chồng trong trường hợp người chồng đã chết hay không?

---

Quan điểm giải đáp của VKSND tối cao

Theo khoản 2 Điều 68 và Điều 186 Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015, cá nhân cho rằng quyền, lợi ích hợp pháp của mình bị xâm phạm thì có quyền khởi kiện yêu cầu Tòa án bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp đó.

Trường hợp bố hoặc mẹ của cháu chết trước ông, bà

Bố hoặc mẹ của cháu là người thừa kế thuộc hàng thừa kế thứ nhất của ông, bà nội hoặc ông, bà ngoại. Trường hợp bố hoặc mẹ của cháu chết trước ông, bà thì cháu là người được hưởng thừa kế thế vị theo quy định của pháp luật. Do đó, cháu có quyền khởi kiện yêu cầu chia di sản thừa kế của ông, bà.

---

Trường hợp người chồng chết trước bố, mẹ chồng

Trường hợp người chồng chết trước bố hoặc mẹ chồng thì người con dâu không được hưởng thừa kế thế vị đối với di sản của bố, mẹ chồng.

Do đó, người con dâu không có quyền khởi kiện yêu cầu chia di sản của bố, mẹ chồng.

Tuy nhiên, trường hợp người con dâu là người đại diện cho con chưa thành niên được hưởng thừa kế thế vị thì vẫn có quyền khởi kiện để bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của người con.

---

Trường hợp bố, mẹ của cháu hoặc người chồng chết sau người để lại di sản

Trường hợp bố hoặc mẹ của cháu chết sau ông, bà, hoặc người chồng chết sau bố, mẹ chồng, thì bố, mẹ của cháu hoặc người chồng vẫn là người có quyền hưởng di sản thừa kế của ông, bà hoặc bố, mẹ chồng.

Việc bố, mẹ của cháu hoặc người chồng chết không làm mất tư cách người thừa kế của họ.

Điều 613 Bộ luật Dân sự năm 2015 quy định người thừa kế là cá nhân phải là người còn sống tại thời điểm mở thừa kế.

Do đó, trong trường hợp này, người cháu và người con dâu có quyền hưởng phần di sản mà bố, mẹ của cháu hoặc người chồng được hưởng từ ông, bà hoặc bố, mẹ chồng.

Vì vậy, người cháu và người con dâu có quyền khởi kiện yêu cầu chia di sản của ông, bà hoặc bố, mẹ chồng để được hưởng phần di sản mà bố, mẹ của cháu hoặc người chồng được hưởng.

---

Kết luận

Qua nội dung giải đáp của Viện kiểm sát nhân dân tối cao có thể thấy, quyền khởi kiện yêu cầu chia di sản thừa kế của người cháu hoặc người con dâu phụ thuộc vào từng trường hợp cụ thể và thời điểm người thừa kế chết.

Việc xác định đúng thừa kế thế vị, thời điểm mở thừa kế và tư cách người thừa kế có ý nghĩa quan trọng trong việc xác định quyền khởi kiện cũng như quyền hưởng di sản theo quy định của pháp luật.