Có nhiều bản di chúc, di chúc nào có hiệu lực?

Việc lập nhiều bản di chúc không phải là hiếm trong thực tế. Khi ý chí thay đổi theo thời gian, nhiều người băn khoăn có nhiều bản di chúc, di chúc nào có hiệu lực theo quy định pháp luật. Bài viết dưới đây sẽ giúp bạn hiểu rõ nguyên tắc xác định hiệu lực trong trường hợp này.

---

Một người có được lập nhiều bản di chúc không?

Trước khi xác định bản di chúc nào có hiệu lực, cần làm rõ một người có được lập nhiều di chúc hay không. Pháp luật hiện hành cho phép điều này. Di chúc là sự thể hiện ý chí cá nhân nhằm định đoạt tài sản sau khi chết. Vì vậy, khi ý chí thay đổi, người lập di chúc hoàn toàn có quyền điều chỉnh nội dung.

Quyền sửa đổi, bổ sung và thay thế di chúc

Theo Điều 640 Bộ luật Dân sự 2015, người lập di chúc có quyền sửa đổi, bổ sung, thay thế hoặc hủy bỏ di chúc đã lập vào bất cứ lúc nào.

Điều này có nghĩa:

• Có thể lập di chúc mới để thay đổi nội dung cũ
• Có thể hủy bỏ toàn bộ hoặc một phần di chúc trước đó
• Việc thay đổi không bị giới hạn số lần

Ngoài ra, theo Điều 56 Luật Công chứng 2014, nếu di chúc đã được công chứng, người lập di chúc vẫn có thể yêu cầu công chứng viên thực hiện việc sửa đổi hoặc thay thế. Như vậy, pháp luật cho phép một người lập nhiều bản di chúc tại các thời điểm khác nhau.

---

Có nhiều bản di chúc, di chúc nào có hiệu lực?

Sau khi xác định được quyền lập nhiều di chúc, vấn đề quan trọng là xác định bản nào được áp dụng. Đây là căn cứ trực tiếp để phân chia di sản. Theo quy định pháp luật, nguyên tắc xác định hiệu lực khá rõ ràng.

Di chúc sau cùng là di chúc có hiệu lực

Khoản 5 Điều 643 Bộ luật Dân sự 2015 quy định: nếu một người để lại nhiều bản di chúc đối với cùng một tài sản, thì chỉ bản di chúc sau cùng có hiệu lực.

Điều này có thể hiểu:

• Di chúc lập sau sẽ thay thế di chúc trước
• Các bản di chúc cũ không còn giá trị áp dụng
• Việc phân chia di sản phải căn cứ vào bản cuối cùng

Do đó, khi người lập di chúc qua đời, cơ quan có thẩm quyền và người thừa kế sẽ dựa vào bản di chúc mới nhất để giải quyết.

Trường hợp di chúc cũ bị hủy bỏ

Cũng theo Điều 640 Bộ luật Dân sự 2015, nếu di chúc mới được lập để thay thế di chúc cũ, thì di chúc trước đó bị hủy bỏ.

Nói cách khác:

• Khi đã có di chúc mới, di chúc cũ không còn hiệu lực
• Không cần thực hiện thêm thủ tục hủy riêng biệt
• Việc thay thế có thể diễn ra tự động thông qua di chúc mới

Quy định này giúp đảm bảo ý chí sau cùng của người lập di chúc được tôn trọng.

---

Lưu ý khi tồn tại nhiều bản di chúc

Dù nguyên tắc đã rõ ràng, thực tế vẫn có thể phát sinh tranh chấp nếu nhiều bản di chúc tồn tại song song. Vì vậy, cần lưu ý một số điểm quan trọng.

Xác định chính xác thời điểm lập di chúc

Thời điểm lập là yếu tố then chốt để xác định đâu là bản sau cùng. Nếu không xác định rõ, việc áp dụng có thể gặp khó khăn.

Trong trường hợp này, các bên cần:

• Đối chiếu ngày, tháng, năm trên từng bản di chúc
• Kiểm tra chứng cứ liên quan đến quá trình lập di chúc
• Xác minh thông tin từ công chứng viên (nếu có)

Đảm bảo di chúc hợp pháp

Không phải cứ là di chúc sau cùng thì đương nhiên có hiệu lực. Di chúc đó vẫn phải đáp ứng điều kiện hợp pháp theo quy định pháp luật. Nếu di chúc cuối cùng không hợp pháp, có thể phải xem xét lại các bản trước đó. Tóm lại, trong trường hợp có nhiều bản di chúc, di chúc nào có hiệu lực sẽ được xác định theo nguyên tắc: di chúc sau cùng là di chúc có hiệu lực pháp luật.

Tuy nhiên, bản di chúc này vẫn phải đảm bảo tính hợp pháp và thể hiện đúng ý chí của người lập. Việc xác định chính xác thời điểm và nội dung di chúc là rất quan trọng để tránh tranh chấp. Nếu bạn đang gặp tình huống có nhiều bản di chúc hoặc phát sinh mâu thuẫn giữa các bên thừa kế, việc tham khảo ý kiến pháp lý sẽ giúp đảm bảo quyền lợi và hạn chế rủi ro trong quá trình giải quyết.

👉 Xem thêm: Di chúc có hiệu lực khi nào? Thời hạn bao lâu