Di chúc có hiệu lực khi nào? Trong bao lâu?

Hiệu lực của di chúc là vấn đề quan trọng khi giải quyết thừa kế. Trên thực tế, nhiều người vẫn chưa rõ di chúc có hiệu lực khi nào và kéo dài trong bao lâu. Việc xác định đúng thời điểm và thời hạn hiệu lực giúp đảm bảo quyền lợi của người thừa kế và tránh tranh chấp phát sinh.

---

Di chúc có hiệu lực khi nào?

Để hiểu rõ hiệu lực của di chúc, cần căn cứ vào quy định của Bộ luật Dân sự 2015. Pháp luật đã xác định rõ thời điểm di chúc bắt đầu có giá trị pháp lý. Theo khoản 1 Điều 643 Bộ luật Dân sự 2015, di chúc có hiệu lực từ thời điểm mở thừa kế.

Thời điểm mở thừa kế là khi nào?

Theo khoản 1 Điều 611 Bộ luật Dân sự 2015, thời điểm mở thừa kế là thời điểm người có tài sản chết. Như vậy, có thể hiểu rằng di chúc có hiệu lực từ thời điểm người lập di chúc qua đời. Đây là mốc quan trọng làm phát sinh quyền và nghĩa vụ của những người thừa kế.

Kể từ thời điểm này:

• Người thừa kế theo di chúc được hưởng di sản
• Đồng thời phải thực hiện các nghĩa vụ tài sản do người chết để lại

---

Trường hợp di chúc không được công nhận sau khi người lập chết

Mặc dù di chúc có hiệu lực từ thời điểm mở thừa kế, nhưng không phải lúc nào di chúc cũng được áp dụng trên thực tế.

Cụ thể, nếu sau khi người lập di chúc chết mà:

• Di chúc bị thất lạc
• Hoặc bị hư hại đến mức không thể hiện đầy đủ nội dung

Và không có căn cứ chứng minh ý chí của người lập di chúc, thì di chúc sẽ bị coi như không tồn tại.

---

Điều kiện để di chúc có hiệu lực

Trước khi xác định thời điểm có hiệu lực, cần kiểm tra di chúc có hợp pháp hay không. Đây là yếu tố tiên quyết để di chúc được công nhận.

Một số điều kiện cơ bản gồm:

• Người lập di chúc minh mẫn, sáng suốt
• Không bị lừa dối, đe dọa hoặc cưỡng ép
• Nội dung không vi phạm điều cấm của luật, không trái đạo đức xã hội
• Hình thức đúng quy định, không viết tắt, không dùng ký hiệu

Nếu di chúc không đáp ứng các điều kiện này, thì dù có xác định được thời điểm mở thừa kế, di chúc vẫn không có giá trị pháp lý.

---

Di chúc có hiệu lực trong bao nhiêu năm?

Sau khi xác định thời điểm có hiệu lực, nhiều người tiếp tục băn khoăn về thời hạn áp dụng của di chúc. Trên thực tế, pháp luật không quy định “thời hạn hiệu lực của di chúc”, mà quy định về thời hiệu yêu cầu chia di sản thừa kế.

Theo khoản 1 Điều 623 Bộ luật Dân sự 2015, thời hiệu được xác định như sau:

Thời hiệu yêu cầu chia di sản

Thời hiệu để người thừa kế yêu cầu chia di sản được tính từ thời điểm mở thừa kế.

Cụ thể:

• 30 năm đối với bất động sản
• 10 năm đối với động sản

Trong khoảng thời gian này, người thừa kế có quyền yêu cầu phân chia di sản theo quy định.

---

Hết thời hiệu thì di sản được xử lý như thế nào?

Khi hết thời hiệu nêu trên, việc xử lý di sản sẽ có sự thay đổi theo quy định pháp luật.

Cụ thể:

• Di sản thuộc về người thừa kế đang quản lý di sản
• Nếu không có người thừa kế, di sản thuộc về người đang chiếm hữu
• Nếu không có người chiếm hữu, di sản thuộc về Nhà nước

Quy định này nhằm đảm bảo tài sản không bị bỏ trống và có chủ thể quản lý hợp pháp.

Di chúc có hiệu lực kể từ thời điểm người lập di chúc qua đời, tức thời điểm mở thừa kế theo quy định của pháp luật. Tuy nhiên, để di chúc được áp dụng, cần đảm bảo di chúc hợp pháp và còn tồn tại đầy đủ nội dung. Bên cạnh đó, việc phân chia di sản còn chịu sự chi phối của thời hiệu yêu cầu chia thừa kế. Do đó, người thừa kế cần nắm rõ mốc thời gian để bảo vệ quyền lợi của mình. Trong thực tế, việc xác định hiệu lực di chúc và thời hiệu thừa kế có thể phát sinh nhiều vấn đề phức tạp. Nếu cần, bạn nên tham khảo ý kiến luật sư để được hỗ trợ chính xác và phù hợp với từng trường hợp cụ thể.

👉 Xem thêm bài viết: Di chúc có hiệu lực trong bao lâu?