Bị bỏ sót khi chia di sản thừa kế, còn quyền khởi kiện không?

ảnh minh họa AI_Bị bỏ sót khi chia di sản thừa kế, còn quyền khởi kiện không?

Không ít trường hợp sau khi cha mẹ hoặc người thân qua đời, các thành viên trong gia đình đã hoàn tất thủ tục khai nhận, phân chia di sản và sang tên nhà, đất. Tuy nhiên, sau đó mới phát hiện còn một người thừa kế chưa được đưa vào hồ sơ hoặc chưa tham gia việc phân chia.

Vậy trong trường hợp này, người bị bỏ sót có còn quyền yêu cầu chia phần di sản của mình hay không?

1. Bị bỏ sót khi phân chia di sản có làm mất quyền thừa kế không?

Theo quy định của Bộ luật Dân sự năm 2015, khi người chết không để lại di chúc thì di sản được chia theo pháp luật cho những người thuộc hàng thừa kế theo quy định. Những người cùng hàng thừa kế được hưởng phần di sản bằng nhau, trừ trường hợp pháp luật có quy định khác.

Do đó, việc một người không có tên trong văn bản phân chia di sản không đồng nghĩa với việc mất quyền thừa kế, nếu người đó thuộc diện được hưởng di sản theo quy định của pháp luật.

---

2. Sau khi đã chia di sản mới phát hiện còn người thừa kế thì xử lý như thế nào?

Theo khoản 1 Điều 662 Bộ luật Dân sự năm 2015, nếu sau khi di sản đã được phân chia mà xuất hiện người thừa kế mới thì không thực hiện việc phân chia lại di sản bằng hiện vật, mà những người đã nhận di sản có trách nhiệm thanh toán cho người thừa kế mới khoản tiền tương ứng với phần di sản mà người đó được hưởng, trừ trường hợp các bên có thỏa thuận khác.

Như vậy, pháp luật vẫn bảo đảm quyền lợi của người thừa kế bị bỏ sót, mặc dù phương thức giải quyết có thể khác với việc chia lại tài sản bằng hiện vật.

---

3. Khi không thỏa thuận được, người bị bỏ sót có thể làm gì?

Nếu các bên không thống nhất được phương án giải quyết, người bị bỏ sót có quyền khởi kiện để yêu cầu Tòa án bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của mình.

Tùy từng vụ việc, người khởi kiện có thể yêu cầu Tòa án xem xét:

• Xác định quyền thừa kế của mình;
• Yêu cầu chia phần di sản được hưởng theo quy định của pháp luật;
• Yêu cầu những người đã nhận di sản thanh toán giá trị phần di sản mà mình được hưởng theo Điều 662 Bộ luật Dân sự năm 2015;
• Trường hợp có căn cứ, yêu cầu Tòa án xem xét hiệu lực của văn bản phân chia di sản đã được công chứng.

---

4. Đừng bỏ qua thời hiệu khởi kiện

Đây là nội dung rất nhiều người chỉ quan tâm khi tranh chấp đã phát sinh.

Theo Điều 623 Bộ luật Dân sự năm 2015:

• Thời hiệu yêu cầu chia di sản là 30 năm đối với bất động sản;
• Thời hiệu yêu cầu chia di sản là 10 năm đối với động sản, kể từ thời điểm mở thừa kế.

Ngoài ra, pháp luật còn quy định thời hiệu 10 năm để người thừa kế yêu cầu xác nhận quyền thừa kế của mình hoặc bác bỏ quyền thừa kế của người khác.

Việc xác định đúng thời hiệu là một trong những căn cứ quan trọng để Tòa án xem xét yêu cầu của người khởi kiện.

---

5. Một số lưu ý thực tiễn

Trong thực tế, không phải mọi trường hợp bị bỏ sót đều được giải quyết theo cùng một cách.

Việc xác định quyền của người thừa kế còn phụ thuộc vào nhiều yếu tố như: thời điểm mở thừa kế, tình trạng pháp lý của di sản, việc tài sản đã được chuyển nhượng hay chưa, thời hiệu khởi kiện và các tài liệu, chứng cứ của từng vụ việc.

Vì vậy, khi phát hiện quyền thừa kế của mình có thể bị ảnh hưởng, người thừa kế nên rà soát hồ sơ và thực hiện quyền của mình trong thời hạn luật định để tránh ảnh hưởng đến quyền và lợi ích hợp pháp.

---

Lưu ý áp dụng pháp luật

Bài viết được biên tập nhằm phổ biến kiến thức pháp luật và không thay thế ý kiến tư vấn pháp lý đối với từng vụ việc cụ thể. Việc áp dụng quy định pháp luật cần căn cứ vào thời điểm phát sinh quan hệ pháp luật, tình trạng pháp lý của di sản và các tài liệu, chứng cứ của từng trường hợp.

Căn cứ pháp lý:

• Điều 623, Điều 651 và Điều 662 Bộ luật Dân sự năm 2015;
• Điều 26, Điều 35 và Điều 39 Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015 (đã được sửa đổi, bổ sung);
• Luật Công chứng năm 2024;
• Điều 44 Nghị định số 104/2025/NĐ-CP quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật Công chứng.

👉 Xem thêm bài viết: Những lưu ý quan trọng khi xảy ra tranh chấp thừa kế đất đai