Hội đồng Thẩm phán TAND tối cao hủy án tranh chấp đất đai kéo dài

Vụ án tranh chấp hợp đồng quyền sử dụng đất tại tỉnh Bình Dương (cũ) kéo dài nhiều năm vừa có diễn biến mới. Hội đồng Thẩm phán TAND tối cao đã chấp nhận kháng nghị giám đốc thẩm. Đồng thời, cơ quan này hủy toàn bộ các bản án trước đó. Diễn biến này cho thấy vụ án có tính chất phức tạp và cần được xem xét lại toàn diện.

---

Hủy toàn bộ bản án, giao xét xử lại sơ thẩm

Vụ án giữa ông Trần Công Tuấn và ông Nguyễn Văn Nhi là tranh chấp dân sự kéo dài nhiều năm. Vụ việc đã trải qua nhiều cấp xét xử khác nhau. Mới đây, Hội đồng Thẩm phán TAND tối cao ban hành quyết định giám đốc thẩm. Theo đó, toàn bộ các bản án và quyết định đã có hiệu lực đều bị hủy. Hồ sơ được giao xét xử lại từ cấp sơ thẩm.

Diễn biến vụ án qua các cấp xét xử

Theo hồ sơ, tranh chấp phát sinh từ hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất ký năm 2017. Tài sản là thửa đất số 368, diện tích 3.888 m² tại thị xã Tân Uyên, tỉnh Bình Dương (cũ). Ông Trần Công Tuấn cho rằng mình đã thực hiện đầy đủ nghĩa vụ tài chính. Ngược lại, ông Nguyễn Văn Nhi không thanh toán đủ số tiền còn lại. Từ đó phát sinh tranh chấp. Ở cấp sơ thẩm, TAND thị xã Tân Uyên chấp nhận một phần yêu cầu của ông Tuấn. Tòa công nhận hợp đồng và buộc các bên thực hiện nghĩa vụ. Sau đó, TAND tỉnh Bình Dương xét xử phúc thẩm. Tòa sửa bản án sơ thẩm và không công nhận hợp đồng. Lý do là giao dịch chưa bảo đảm điều kiện pháp lý và nghĩa vụ thanh toán chưa rõ ràng.

Các quyết định giám đốc thẩm trước đó

Sau khi bản án phúc thẩm có hiệu lực, VKSND cấp cao tại TP.HCM ban hành kháng nghị giám đốc thẩm. Quyết định số 33/QĐKNGĐT-VKS-DS được ban hành ngày 17/1/2022. Tiếp đó, ngày 7/10/2022, Ủy ban Thẩm phán TAND cấp cao tại TP.HCM ra Quyết định số 282/2022/DS-GĐT. Quyết định này chấp nhận kháng nghị và giao hồ sơ xét xử lại sơ thẩm. Vụ án tiếp tục được giải quyết lại qua các cấp. Đến ngày 8/8/2024, TAND tối cao tiếp tục ban hành kháng nghị giám đốc thẩm. Đáng chú ý, ngày 26/8/2025, Hội đồng Thẩm phán TAND tối cao ban hành Quyết định số 16/2025/DS-GĐT. Quyết định này hủy toàn bộ các bản án trước đó. Đồng thời, hồ sơ được giao cho TAND khu vực 17, TP.HCM xét xử lại.

---

Làm rõ bản chất giao dịch và vi phạm thi hành án

Quyết định giám đốc thẩm không chỉ xem xét nội dung tranh chấp. Cơ quan này còn chỉ ra nhiều vấn đề trong quá trình thi hành án. Hai nội dung cần làm rõ là bản chất giao dịch và các vi phạm của cơ quan thi hành án dân sự.

Bản chất giao dịch chuyển nhượng

Theo Quyết định số 16/2025/DS-GĐT, thửa đất số 368 có nguồn gốc từ bà Lê Thị Thu Thanh. Năm 2016, bà Thanh tặng cho ông Trần Công Tuấn. Việc đăng ký biến động hoàn tất ngày 15/11/2016.

Ngày 17/3/2017, ông Tuấn chuyển nhượng thửa đất cho ông Nguyễn Văn Nhi. Sau đó, ông Nhi dùng tài sản để thế chấp vay 11 tỷ đồng tại Agribank. Quá trình giải quyết xác định giá chuyển nhượng thực tế là 12 tỷ đồng. Tuy nhiên, hợp đồng ghi giá 27,5 tỷ đồng theo đề nghị của ông Nhi để vay vốn. Ông Nhi đã thanh toán 7,9 tỷ đồng. Số tiền còn lại là 4,1 tỷ đồng chưa được thanh toán. Do không có khả năng tiếp tục, các bên thống nhất hủy hợp đồng. Ngày 5/9/2019, các bên lập biên bản hòa giải thành. Sau đó, TAND thị xã Tân Uyên ban hành quyết định công nhận sự thỏa thuận.

Vi phạm trong thi hành án dân sự

Quyết định giám đốc thẩm xác định Chi cục THADS thị xã Bến Cát có nhiều vi phạm. Những vi phạm này ảnh hưởng trực tiếp đến quyền lợi của các bên. Cụ thể, cơ quan thi hành án chưa xác minh đầy đủ tình trạng pháp lý của tài sản. Tuy nhiên, vẫn ban hành quyết định tạm dừng đăng ký và chuyển quyền sở hữu. Hành vi này vi phạm Nghị định 62/2015/NĐ-CP. Ngoài ra, tại thời điểm áp dụng biện pháp, tài sản đang thế chấp tại ngân hàng. Đồng thời, vụ việc đang được Tòa án thụ lý. Tuy nhiên, cơ quan thi hành án vẫn ban hành quyết định theo yêu cầu từ vụ án khác. Trong giai đoạn xét xử lại, cơ quan này tham gia tố tụng với tư cách liên quan. Tuy nhiên, không hướng dẫn các bên yêu cầu áp dụng biện pháp khẩn cấp tạm thời. Thay vào đó, cơ quan này tiếp tục ban hành quyết định tạm dừng đăng ký tài sản. Việc này vượt thẩm quyền và vi phạm Luật Thi hành án dân sự.

Ảnh hưởng đến quyền lợi đương sự

Theo hồ sơ, ông Trần Công Tuấn đã thanh toán toàn bộ nợ cho ngân hàng. Đồng thời, ông trả thêm 2,04 tỷ đồng cho ông Nhi do chênh lệch giá đất. Các quyết định thi hành án không đúng quy định đã ảnh hưởng trực tiếp đến quyền lợi của ông Tuấn và vợ. Do có nhiều sai sót trong quá trình giải quyết, Hội đồng Thẩm phán TAND tối cao đã chấp nhận kháng nghị. Toàn bộ bản án và quyết định bị hủy để xét xử lại.

---

Vụ án đang được xét xử lại

Hiện nay, TAND khu vực 17, TP.HCM đang thụ lý lại vụ án theo thủ tục sơ thẩm. Việc xét xử lại nhằm làm rõ toàn bộ nội dung tranh chấp. Sau quyết định giám đốc thẩm, ông Trần Công Tuấn đã gửi đơn đến Cơ quan điều tra VKSND tối cao. Nội dung nhằm đề nghị xem xét hành vi có dấu hiệu xâm phạm hoạt động tư pháp.

Vụ án là trường hợp tranh chấp đất đai kéo dài qua nhiều cấp xét xử. Quyết định giám đốc thẩm đã yêu cầu xem xét lại toàn diện vụ việc. Trong thực tế, các tranh chấp đất đai thường phức tạp và liên quan nhiều vấn đề pháp lý. Khi gặp vướng mắc, người dân nên tìm hiểu kỹ quy định hoặc tham khảo ý kiến pháp lý.