Quy định về di chúc: Điều kiện hợp pháp và thủ tục mới nhất

Quy định pháp luật về di chúc và điều kiện để di chúc hợp pháp

Quy định pháp luật về di chúc là nội dung quan trọng khi cá nhân muốn định đoạt tài sản của mình sau khi qua đời. Tuy nhiên, không phải ai cũng nắm rõ quyền và điều kiện để di chúc có giá trị pháp lý. Vậy người lập di chúc có những quyền gì? Khi nào di chúc được xem là hợp pháp? Dưới đây là quy định cụ thể theo Bộ luật Dân sự 2015.

---

Quyền của người lập di chúc theo quy định pháp luật

Pháp luật tôn trọng quyền định đoạt tài sản của cá nhân. Vì vậy, người lập di chúc có nhiều quyền quan trọng trong việc phân chia di sản.

Theo Điều 626 Bộ luật Dân sự 2015, người lập di chúc có các quyền sau:

• Chỉ định người thừa kế và truất quyền hưởng di sản của người thừa kế.
• Phân định phần di sản cho từng người thừa kế.
• Dành một phần tài sản để di tặng hoặc thờ cúng.
• Giao nghĩa vụ cho người thừa kế.
• Chỉ định người giữ di chúc, quản lý di sản và phân chia di sản.

Những quyền này cho phép người lập di chúc chủ động trong việc sắp xếp tài sản. Tuy nhiên, việc thực hiện phải phù hợp với quy định pháp luật.

---

Điều kiện để di chúc được xem là hợp pháp

Để di chúc có hiệu lực pháp lý, cần đáp ứng đầy đủ các điều kiện theo Điều 630 Bộ luật Dân sự 2015. Đây là nội dung rất quan trọng. Trước hết, người lập di chúc phải minh mẫn và sáng suốt tại thời điểm lập di chúc. Đồng thời, không bị lừa dối, đe dọa hoặc cưỡng ép. Bên cạnh đó, nội dung di chúc không được vi phạm điều cấm của luật. Nội dung cũng không được trái đạo đức xã hội. Ngoài ra, hình thức của di chúc phải đúng quy định pháp luật. Đây là điều kiện bắt buộc để đảm bảo tính hợp pháp.

Một số trường hợp đặc biệt cần lưu ý

Trong một số trường hợp, pháp luật có quy định riêng về hình thức di chúc. Người dân cần chú ý để tránh di chúc bị vô hiệu. Người từ đủ 15 tuổi đến chưa đủ 18 tuổi phải lập di chúc bằng văn bản. Đồng thời, cần có sự đồng ý của cha mẹ hoặc người giám hộ. Đối với người bị hạn chế về thể chất hoặc không biết chữ, di chúc phải có người làm chứng. Ngoài ra, cần được công chứng hoặc chứng thực. Di chúc bằng văn bản không công chứng vẫn có thể hợp pháp. Tuy nhiên, phải đáp ứng đầy đủ các điều kiện theo quy định. Di chúc miệng chỉ được công nhận trong trường hợp đặc biệt. Việc lập di chúc miệng phải có ít nhất hai người làm chứng. Ngay sau đó, nội dung phải được ghi chép lại và ký tên hoặc điểm chỉ. Trong vòng 05 ngày làm việc, cần được công chứng hoặc chứng thực.

---

Thủ tục lập di chúc tại công chứng hoặc UBND cấp xã

Việc lập di chúc tại cơ quan có thẩm quyền giúp đảm bảo giá trị pháp lý. Đồng thời, hạn chế tranh chấp về sau. Theo Điều 636 Bộ luật Dân sự 2015, thủ tục được thực hiện như sau:

Trước hết, người lập di chúc phải tuyên bố nội dung trước công chứng viên hoặc người có thẩm quyền chứng thực. Sau đó, nội dung sẽ được ghi chép lại đầy đủ.

Người lập di chúc sẽ ký hoặc điểm chỉ vào bản di chúc. Việc này được thực hiện sau khi xác nhận nội dung đúng với ý chí của mình.

Cuối cùng, công chứng viên hoặc người có thẩm quyền sẽ ký xác nhận. Đây là bước hoàn tất thủ tục lập di chúc.

Trường hợp không thể ký hoặc đọc di chúc

Nếu người lập di chúc không thể đọc, nghe, ký hoặc điểm chỉ, phải có người làm chứng. Người làm chứng sẽ ký xác nhận trước mặt cơ quan có thẩm quyền. Sau đó, công chứng viên hoặc người chứng thực sẽ xác nhận bản di chúc. Việc này phải thực hiện trước mặt người lập di chúc và người làm chứng. Quy định pháp luật về di chúc đặt ra các điều kiện rõ ràng để đảm bảo tính hợp pháp. Người lập di chúc cần tuân thủ đầy đủ để tránh tranh chấp sau này. Việc hiểu đúng quyền và thủ tục sẽ giúp quá trình lập di chúc diễn ra thuận lợi. Đồng thời, đảm bảo ý chí của người để lại tài sản được thực hiện. Trong trường hợp nội dung di chúc phức tạp hoặc liên quan đến nhiều tài sản, việc có định hướng pháp lý phù hợp sẽ giúp hạn chế rủi ro và đảm bảo quyền lợi cho các bên liên quan.