Giải đáp về dữ liệu và thủ tục hành chính liên quan đến đất đai

Việc hoàn thiện dữ liệu và thủ tục hành chính liên quan đến đất đai đang được cơ quan quản lý đặc biệt quan tâm. Nội dung này được Bộ Nông nghiệp và Môi trường làm rõ trong văn bản trả lời kiến nghị cử tri năm 2026. Các vấn đề nổi bật gồm cập nhật dữ liệu đất đai và đơn giản hóa thủ tục hành chính. Đây là những nội dung có ảnh hưởng trực tiếp đến người dân khi thực hiện giao dịch đất đai.

---

Văn bản trả lời kiến nghị của cử tri về đất đai

Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã ban hành văn bản số 2240/BNNMT-QLĐĐ ngày 12/3/2026. Văn bản này nhằm trả lời kiến nghị của cử tri gửi đến Quốc hội sau Kỳ họp thứ 10, Quốc hội khóa XV. Nội dung kiến nghị được chuyển đến từ cử tri thành phố Hà Nội. Việc chuyển kiến nghị do Ủy ban Dân nguyện và Giám sát của Quốc hội thực hiện.

---

Vấn đề cập nhật dữ liệu đất đai chưa đầy đủ

Một trong những nội dung được cử tri phản ánh là việc cập nhật dữ liệu đất đai chưa đồng bộ. Đặc biệt là đối với các thửa đất có diện tích nhỏ.

Thửa đất dưới 30m2 chưa được cập nhật

Theo phản ánh, các thửa đất dưới 30m2 chưa có Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất chưa được cập nhật vào cơ sở dữ liệu. Điều này gây khó khăn trong quản lý và tra cứu thông tin. Cử tri đề nghị Chính phủ chỉ đạo các bộ, ngành nghiên cứu phương thức quản lý phù hợp. Mục tiêu là đảm bảo dữ liệu được đầy đủ và thống nhất.

Kết quả chiến dịch làm sạch dữ liệu đất đai

Bộ Nông nghiệp và Môi trường cho biết, trong năm 2025 đã triển khai chiến dịch làm giàu, làm sạch cơ sở dữ liệu đất đai. Chiến dịch được thực hiện trên phạm vi toàn quốc. Nhiệm vụ của chiến dịch gồm rà soát toàn bộ dữ liệu đã có và thu thập, số hóa Giấy chứng nhận chưa được cập nhật. Đây là bước quan trọng trong quá trình xây dựng hệ thống dữ liệu đất đai.

---

Kế hoạch hoàn thiện cơ sở dữ liệu đất đai năm 2026

Sau khi kết thúc chiến dịch, Bộ đã tiếp tục có chỉ đạo để duy trì kết quả đạt được. Đồng thời, các địa phương được yêu cầu mở rộng việc xây dựng dữ liệu.

Ưu tiên đo đạc và lập hồ sơ địa chính

Theo văn bản số 10741/BNNMT-QLĐĐ ngày 23/12/2025, các địa phương cần xây dựng kế hoạch cụ thể. Trong đó, ưu tiên nguồn lực cho đo đạc và lập bản đồ địa chính. Ngoài ra, việc lập hồ sơ địa chính và xây dựng cơ sở dữ liệu cũng được đẩy mạnh. Mục tiêu là hoàn thành trong năm 2026.

Cập nhật các thửa đất chưa có Giấy chứng nhận

Đối với các thửa đất chưa được cấp Giấy chứng nhận, bao gồm cả đất dưới 30m2, sẽ được rà soát. Sau đó, các thửa này sẽ được cập nhật vào cơ sở dữ liệu đất đai. Việc cập nhật này giúp đảm bảo dữ liệu đầy đủ hơn. Đồng thời, hỗ trợ công tác quản lý và tra cứu thông tin.

---

Phản ánh về thủ tục hành chính đất đai còn rườm rà

Bên cạnh dữ liệu, cử tri cũng phản ánh về thủ tục hành chính liên quan đến đất đai. Các thủ tục này được cho là còn phức tạp trong một số trường hợp.

Khó khăn trong thực hiện thủ tục chuyển nhượng, tặng cho

Một ví dụ được nêu là trường hợp vợ chồng lớn tuổi không còn giấy đăng ký kết hôn. Khi thực hiện tặng cho hoặc chuyển nhượng, họ phải làm lại thủ tục này. Điều này gây mất thời gian và tạo thêm gánh nặng thủ tục. Cử tri đề nghị cần rà soát để đơn giản hóa quy trình.

---

Quy định pháp luật về đơn giản hóa thủ tục đất đai

Trước kiến nghị này, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã có phản hồi cụ thể. Các quy định pháp luật hiện hành đã có những điều chỉnh nhằm giảm bớt thủ tục.

Không yêu cầu giấy đăng ký kết hôn khi chuyển nhượng

Theo khoản 1 Điều 45 Luật Đất đai 2024, điều kiện thực hiện quyền chuyển nhượng và tặng cho đã được quy định rõ. Trên cơ sở đó, Chính phủ đã ban hành Nghị định số 151/2025/NĐ-CP. Nghị định này quy định hồ sơ và thủ tục đăng ký biến động đất đai. Theo đó, người sử dụng đất khi chuyển nhượng hoặc tặng cho không phải nộp giấy đăng ký kết hôn.

Phân cấp và đơn giản hóa thủ tục hành chính

Ngoài ra, Nghị định số 49/2026/NĐ-CP đã quy định chi tiết việc phân cấp thẩm quyền. Các quy định này nhằm tháo gỡ vướng mắc trong quá trình thực hiện Luật Đất đai. Theo đó, Ủy ban nhân dân cấp tỉnh được giao thẩm quyền quy định trình tự, thủ tục hành chính. Việc thực hiện phải đảm bảo hoàn thành chậm nhất đến ngày 1/7/2026.

---

Trách nhiệm của địa phương trong thực hiện thủ tục

Việc triển khai thủ tục hành chính đất đai phụ thuộc vào quyết định của từng địa phương. Điều này nhằm phù hợp với điều kiện thực tế.

Áp dụng quy định trong giai đoạn chuyển tiếp

Trong thời gian chưa ban hành quy định mới, địa phương có thể áp dụng quy định cũ. Hoặc, cơ quan có thẩm quyền có thể quyết định thủ tục cho từng trường hợp cụ thể. Do đó, người dân cần theo dõi quy định tại địa phương. Điều này giúp đảm bảo thực hiện đúng thủ tục.

Kiến nghị để hoàn thiện quy định

Trong trường hợp phát sinh vướng mắc, người dân có thể gửi kiến nghị đến Ủy ban nhân dân cấp tỉnh. Việc này góp phần hoàn thiện quy định pháp luật tại địa phương. Đối với trường hợp cụ thể tại Hà Nội, cử tri được đề nghị gửi kiến nghị trực tiếp. Đây là cách để phản ánh và tháo gỡ khó khăn kịp thời.

---

Liên quan đến tài sản chung của vợ chồng

Một vấn đề khác được đề cập là việc xác định tài sản chung của vợ chồng. Nội dung này liên quan đến các giao dịch đất đai. Theo quy định, việc xác định và định đoạt tài sản chung thực hiện theo pháp luật dân sự và hôn nhân gia đình. Đây không thuộc phạm vi điều chỉnh trực tiếp của pháp luật đất đai. Do đó, nếu có vướng mắc liên quan đến yêu cầu đăng ký kết hôn, người dân có thể gửi kiến nghị đến Bộ Tư pháp. Cơ quan này sẽ hướng dẫn theo thẩm quyền.

Các nội dung về dữ liệu và thủ tục hành chính liên quan đến đất đai đang từng bước được hoàn thiện. Việc cập nhật dữ liệu và đơn giản hóa thủ tục là trọng tâm trong năm 2026. Những điều chỉnh này giúp nâng cao hiệu quả quản lý và giảm bớt khó khăn cho người dân. Đồng thời, tạo nền tảng cho hệ thống đất đai minh bạch và hiện đại hơn. Trong trường hợp hồ sơ đất đai có yếu tố phức tạp hoặc phát sinh vướng mắc, việc tham khảo ý kiến pháp lý sẽ giúp đảm bảo quyền lợi và thực hiện đúng quy định.