Quy định thẩm quyền UBND cấp tỉnh trong lĩnh vực đất đai 2026

Quy định thẩm quyền UBND cấp tỉnh trong lĩnh vực đất đai là nội dung quan trọng trong Nghị định 49/2026/NĐ-CP. Quy định này giúp phân cấp mạnh cho địa phương trong quản lý đất đai. Bài viết dưới đây sẽ giúp bạn hiểu rõ các thẩm quyền cụ thể và cách áp dụng trong thực tế.

---

Quy định thẩm quyền UBND cấp tỉnh trong lĩnh vực đất đai theo Nghị định 49/2026

Nghị định 49/2026/NĐ-CP được ban hành để hướng dẫn Nghị quyết 254/2025/QH15. Mục tiêu là tháo gỡ vướng mắc khi thi hành Luật Đất đai. Theo đó, quy định thẩm quyền UBND cấp tỉnh trong lĩnh vực đất đai được mở rộng đáng kể. UBND cấp tỉnh có quyền quyết định nhiều vấn đề quan trọng. Cụ thể, cơ quan này có thẩm quyền thu hồi đất và thực hiện bồi thường. Ngoài ra còn có hỗ trợ và tái định cư. Bên cạnh đó, UBND cấp tỉnh được giao quyền giao đất và cho thuê đất. Việc cho phép chuyển mục đích sử dụng đất cũng thuộc thẩm quyền này.

---

Các nhóm thẩm quyền quan trọng của UBND cấp tỉnh

Việc phân cấp không chỉ dừng ở một vài thủ tục đơn lẻ. Thực tế, thẩm quyền được mở rộng theo nhiều nhóm khác nhau. UBND cấp tỉnh có quyền điều chỉnh thời hạn sử dụng đất. Đồng thời, cơ quan này có thể gia hạn thời gian sử dụng đất. Ngoài ra, việc chuyển hình thức sử dụng đất cũng do cấp tỉnh quyết định. Đây là nội dung ảnh hưởng trực tiếp đến quyền lợi người sử dụng đất. Một nội dung quan trọng khác là công nhận quyền sử dụng đất. Cơ quan này cũng chấp thuận việc nhận chuyển nhượng để thực hiện dự án.

---

Quyền phân cấp, ủy quyền của UBND cấp tỉnh

Bên cạnh việc trực tiếp thực hiện, UBND cấp tỉnh còn có quyền phân cấp. Điều này giúp linh hoạt trong quản lý tại địa phương. Căn cứ Luật Tổ chức chính quyền địa phương và Nghị quyết 190/2025/QH15, UBND cấp tỉnh được phép ủy quyền. Việc này áp dụng cho các cơ quan và cá nhân có thẩm quyền. Tùy theo điều kiện thực tế, mỗi địa phương sẽ có cách phân cấp khác nhau. Điều này giúp tăng hiệu quả xử lý hồ sơ đất đai.

---

Thẩm quyền cấp sổ hồng theo quy định mới

Một nội dung quan trọng trong quy định thẩm quyền UBND cấp tỉnh trong lĩnh vực đất đai là việc cấp Giấy chứng nhận. Theo Nghị định 49/2026/NĐ-CP, cơ quan quản lý đất đai cấp tỉnh sẽ cấp sổ hồng. Áp dụng với các trường hợp do cấp tỉnh quyết định giao đất. Chủ tịch UBND cấp xã cũng có thẩm quyền cấp sổ trong một số trường hợp. Điều này áp dụng khi việc giao đất thuộc cấp xã. Đối với các trường hợp còn lại, Văn phòng đăng ký đất đai sẽ thực hiện cấp sổ. Cơ quan này cũng xử lý đăng ký biến động đất đai.

---

Quy định về đính chính, thu hồi và cấp lại sổ đỏ

Ngoài việc cấp sổ, pháp luật còn quy định rõ các quyền liên quan. Đây là điểm mới giúp thống nhất thẩm quyền. Cơ quan có thẩm quyền cấp sổ sẽ đồng thời được đính chính sai sót. Ngoài ra, cơ quan này cũng có quyền thu hồi hoặc hủy sổ đã cấp. Việc cấp lại Giấy chứng nhận cũng thuộc thẩm quyền này. Điều này giúp tránh chồng chéo trong quá trình xử lý hồ sơ.

---

Xử lý các hồ sơ đất đai trong giai đoạn chuyển tiếp

Trong thực tế, nhiều hồ sơ được nộp trước ngày 31-1-2026. Đây là thời điểm Nghị định 49/2026/NĐ-CP có hiệu lực. Đối với các trường hợp này, UBND cấp tỉnh có quyền lựa chọn cách xử lý. Có thể áp dụng quy định mới hoặc tiếp tục theo quy định cũ. Ngoài ra, cơ quan đang giải quyết hồ sơ có thể tiếp tục thực hiện. Điều này giúp tránh gián đoạn thủ tục cho người dân.

---

Quy định về trình tự, thủ tục hành chính đất đai

Nghị định 49/2026/NĐ-CP giao quyền chủ động cho địa phương. UBND cấp tỉnh sẽ ban hành trình tự, thủ tục cụ thể. Thời hạn hoàn thành là trước ngày 1/7/2026. Các quy định phải đảm bảo đơn giản hóa thủ tục hành chính. Trong thời gian chưa ban hành, địa phương có thể áp dụng quy định cũ. Ngoài ra, có thể ban hành quy trình riêng cho từng trường hợp. Điều này giúp đảm bảo việc giải quyết hồ sơ không bị gián đoạn.

---

Kết luận

Quy định thẩm quyền UBND cấp tỉnh trong lĩnh vực đất đai theo Nghị định 49/2026/NĐ-CP là bước thay đổi quan trọng. Quy định này giúp tăng tính chủ động cho địa phương. Tuy nhiên, việc áp dụng có thể khác nhau giữa các tỉnh. Người dân cần theo dõi quy định cụ thể tại nơi mình sinh sống.