Đã từ chối nhận di sản thừa kế, có thể đòi nhận lại không?

Việc phân chia di sản thừa kế thường phát sinh mâu thuẫn trong gia đình. Trong một số trường hợp, người thừa kế đã từ chối nhận di sản nhưng sau đó lại muốn thay đổi quyết định. Vậy khi đã từ chối nhận di sản thừa kế, có thể đòi lại phần đã từ chối hay không?

---

Di sản thừa kế là gì?

Trước hết, cần hiểu rõ khái niệm di sản theo quy định pháp luật. Theo Điều 612 Bộ luật Dân sự 2015, di sản bao gồm tài sản riêng của người chết và phần tài sản của người đó trong khối tài sản chung. Di sản có thể là vật, tiền, giấy tờ có giá hoặc quyền tài sản. Việc xác định di sản phải dựa trên giấy tờ chứng minh quyền sở hữu hoặc quyền sử dụng hợp pháp. Đối với tài sản chung, phần của người chết được xác định theo thỏa thuận trước đó. Nếu không có thỏa thuận, có thể căn cứ vào văn bản của cơ quan có thẩm quyền.

---

Có được từ chối nhận di sản thừa kế không?

Sau khi xác định di sản, người thừa kế có quyền quyết định việc nhận hoặc từ chối nhận.

Theo Điều 620 Bộ luật Dân sự 2015, người thừa kế có quyền từ chối nhận di sản. Tuy nhiên, việc từ chối không được nhằm trốn tránh nghĩa vụ tài sản với người khác.

Việc từ chối phải đáp ứng các điều kiện sau:

• Phải được lập thành văn bản
• Phải gửi cho người liên quan như người quản lý di sản và các đồng thừa kế
• Phải thực hiện trước thời điểm phân chia di sản

Khi đáp ứng đầy đủ các điều kiện trên, văn bản từ chối có hiệu lực pháp luật.

👉 Xem thêm bài viết: Người thừa kế không ký văn bản thỏa thuận chia di sản

---

Đã từ chối nhận di sản, có được đòi lại không?

Đây là nội dung quan trọng cần làm rõ khi phát sinh tranh chấp.

Theo quy định tại Điều 650 Bộ luật Dân sự 2015, phần di sản mà người thừa kế từ chối nhận sẽ được chia theo pháp luật. Việc chia này áp dụng cho những người thuộc hàng thừa kế theo Điều 651. Trong trường hợp người từ chối nhận di sản theo di chúc, pháp luật hiện hành chưa quy định rõ việc họ có bị loại khỏi thừa kế theo pháp luật hay không. Do đó, nếu người này đồng thời là người thừa kế theo pháp luật, họ vẫn có thể được hưởng phần di sản khi chia theo pháp luật. Tuy nhiên, cần xem xét nội dung của văn bản từ chối nhận di sản.

Nếu văn bản từ chối thể hiện việc từ chối toàn bộ quyền hưởng di sản, kể cả khi chia theo pháp luật, thì văn bản này có hiệu lực và không thể thay đổi. Khi đó, người đã từ chối không có quyền đòi lại phần di sản. Ngược lại, nếu văn bản từ chối chỉ áp dụng đối với thừa kế theo di chúc, thì người đó vẫn có thể được hưởng di sản khi chia theo pháp luật.

👉 Xem thêm bài viết: Không có di chúc chia di sản thừa kế thế nào

---

Kết luận

Việc từ chối nhận di sản là quyền của người thừa kế nhưng phải tuân thủ điều kiện pháp luật. Sau khi văn bản từ chối có hiệu lực, việc đòi lại di sản phụ thuộc vào nội dung đã cam kết trong văn bản đó. Do đó, trước khi từ chối nhận di sản, người thừa kế cần cân nhắc kỹ để tránh phát sinh tranh chấp về sau. Trong trường hợp có vướng mắc, nên tham khảo ý kiến luật sư để đảm bảo quyền lợi hợp pháp.