Nhiều băn khoăn khi Tòa án chia tài sản thừa kế cho người không có quan hệ huyết thống

Một vụ án tranh chấp thừa kế tại TP Huế đang thu hút sự quan tâm. Vụ việc có nhiều tình tiết phức tạp. Điểm đáng chú ý là việc Tòa án chia tài sản cho một người không có quan hệ huyết thống. Người này cũng không có căn cứ nhận nuôi hợp pháp. Vụ việc đặt ra câu hỏi lớn. Đó là căn cứ pháp lý nào để xác định người được hưởng di sản thừa kế?

---

Xác minh quan hệ huyết thống và quan hệ nuôi dưỡng

Vụ án được xét xử năm 2023 tại TAND TP Huế. Di sản liên quan có giá trị hơn 2,9 tỷ đồng. Nguyên đơn là ông Tôn Thất Phú Lộc. Ông cho rằng mình là con nuôi của hai cụ. Ông trình bày đã sống cùng gia đình và có thời gian chăm sóc cha mẹ khi về già. Trong quá trình giải quyết, Tòa án đã xác minh nhiều nguồn chứng cứ khác nhau.

Kết quả cho thấy:

• Giám định ADN xác định ông Lộc không có quan hệ huyết thống với cụ Tôn Thất Lễ
• Không có tài liệu chứng minh việc nhận nuôi hợp pháp
• UBND phường xác nhận không có hồ sơ đăng ký nhận con nuôi
• Sổ hộ khẩu không ghi nhận ông là thành viên gia đình
• Nhân chứng xác nhận ông không sống chung, không được nuôi dưỡng như con

Từ các chứng cứ này, Tòa án cấp sơ thẩm xác định không tồn tại quan hệ cha – con. Đồng thời, cũng không có quan hệ nuôi dưỡng hợp pháp.

👉 Xem thêm bài viết: Chia thừa kế khi có một người không đồng ý thế nào?

---

Nhận định của Tòa án cấp sơ thẩm

Trên cơ sở chứng cứ, Tòa án xác định ông Tôn Thất Phú Lộc không có quyền thừa kế. Trong khi đó, ông Tôn Thất Phú Quý được xác định là con đẻ hợp pháp. Ông cung cấp đầy đủ giấy tờ hộ tịch và chứng cứ liên quan. Tòa án cấp sơ thẩm giao toàn bộ tài sản cho ông Quý quản lý.

Khối tài sản bao gồm:

• Đất ở
• Đất vườn
• Tổng diện tích hơn 2.091 m²
• Giá trị hơn 2,9 tỷ đồng

---

Căn cứ của Tòa án cấp phúc thẩm

Sau khi bản án sơ thẩm được tuyên, ông Lộc đã kháng cáo. Ông yêu cầu được chia một phần di sản.

Tại cấp phúc thẩm, Tòa án vẫn xác định:

• Ông Lộc không phải con đẻ
• Không phải con nuôi hợp pháp

Tuy nhiên, Hội đồng xét xử đã xem xét thêm các tài liệu trong hồ sơ ly hôn năm 1984.

Cụ thể:

• Trong đơn ly hôn, hai cụ xác nhận có hai con chung, trong đó có ông Lộc
• Nội dung này được ghi nhận trong bản án của TAND quận 3, TP Hồ Chí Minh
• Bản án giao hai con cho cụ Thúy nuôi dưỡng
• Đồng thời xác định nghĩa vụ cấp dưỡng của cụ Lễ

Từ các tài liệu này, Tòa án cấp phúc thẩm chấp nhận kháng cáo. Ông Lộc được chia hơn 1.011 m² đất trong tổng diện tích hơn 2.091 m².

---

Những băn khoăn pháp lý đặt ra

Việc sử dụng bản án ly hôn làm căn cứ chia tài sản đã tạo ra nhiều ý kiến khác nhau.

Bởi vì:

• Bản án ly hôn chủ yếu ghi nhận lời khai của các bên
• Đây không phải là căn cứ xác lập quan hệ huyết thống
• Cũng không phải căn cứ xác lập quan hệ nuôi con nuôi hợp pháp

Ngoài ra, nghĩa vụ cấp dưỡng và quyền thừa kế là hai vấn đề pháp lý khác nhau.

Việc xem mối quan hệ thực tế là căn cứ chia di sản có thể dẫn đến cách hiểu rộng hơn. Điều này ảnh hưởng trực tiếp đến quyền lợi của người thừa kế hợp pháp. Đồng thời, cũng đặt ra vấn đề về tính thống nhất trong áp dụng pháp luật.

---

Kết luận

Vụ án cho thấy việc xác định người thừa kế cần dựa trên căn cứ pháp lý rõ ràng.

Trong đó:

• Quan hệ huyết thống
• Hoặc quan hệ nuôi dưỡng hợp pháp

là yếu tố quan trọng.

Việc sử dụng các tài liệu như bản án ly hôn cần được xem xét thận trọng. Điều này nhằm đảm bảo quyền lợi của các bên. Trong các vụ việc có tình tiết phức tạp, việc tìm hiểu kỹ quy định pháp luật là cần thiết. Đây cũng là cách hạn chế rủi ro tranh chấp về sau.

👉 Xem thêm bài viết: Không Có Di Chúc Chia Di Sản Thừa Kế Thế Nào?